اتیسم (اوتیسم)، مجموعه ای از رفتارهای پیچیده عصبی است که شامل اختلال در تعاملات اجتماعی، اختلال در رشد کلامی و یادگیری مهارت های اجتماعی همراه با رفتارهای تکراری است. این اختلال بر روی درک فرد از دنیا و تعاملاتش با افزاد دیگر اثر می گذارد. اتیسم را توسط آزمایشگاه فرداد بشناسید.

“اتیسم”، “اختلال از هم پاشیدگی دوران کودکی”، “آسپرگر”، “اختلال دوران رشد” که به نوع دیگری هنوز تشخیص داده نشده است، ۴ اختلال موجود در دسته بندی های جدید علمی تحت عنوان ” اختلالات طیف اتیسم” شناخته و تشخیص داده شده است

اختلال طیف اتیسم چیست؟

رفتارها یا حرکات تکراری و کلیشه ای یکی از نشانه ها و علایم اختلال طیف اتیسم (اوتیسم) است که شامل دست تکان دادن، صداهای تکراری و تکان خوردن ها است. برخی دیگر از رفتارها مانند کوبیدن سر و ضربه زدن به خود، کوبیدن به سر که می تواند برای این کودکان زیان بخش باشد

اختلال های مربوط به طیف اتیسم شرایطی است که به رشد مغز بستگی داشته و بر درک افراد و روابط اجتماعی وی تاثیرگذار است. در مجموع منجر به بروز مشکلات فراوان در تعامل و ارتباطات اجتماعی می گردد.

دسته های مختلف رفتارهای تکراری در کودک مبتلا به اتیسم

رفتارها و حرکات تکراری در کودک مبتلا به اتیسم به دو دسته تقسیم می شود

رفتارهای تکراری سطح پایینشامل فعالیت های حرکتی مانند تکان دادن دست ها یا دستکاری اشیاء می باشد
رفتارهای تکراری سطح بالاشامل رفتارهای آیینی، اصرار بر یکنواختی و … می باشد. این دسته بیشتر ماهیت شناختی دارند

دلیل توجه زیاد به رفتارهای تکراری حرکتی را می توان اینگونه نفسیر کرد که این نوع رفتارها است که دیده می شود و غیرقابل انکار و توضیح اند تا رفتارهای تکراری کلامی مانند تکرار یک داستان در مورد کدو قلقله زن

رفتارهای تکراری در افراد مبتلا به اتیسم به عنوان Stim هم شناخته می شود. الگوهای گفتاری تکراروار هم یکی دیگر از خصوصیات کودک مبتلا به این اختلال است. اشکال دیگر رفتار تکراروار در اتیسم وسواس و تمرکز بیش از حد بر روی یک قسمتی از یک شی مانند چرخاندن چرخ های یک ماشین به طور مداوم و یا به خط کردن اشیاء است

علل اختلال اتیسم

علت شناسی اختلال اتیسم بسیار گسترده است، زیرا نظریه های بسیار مشکل و غیرقابل باور در مورد این اختلال وجود دارد. می توان به جرات گفت که یکی از حادترین و بغرنج ترین اختلال در کودکان، اختلال اتیسم است. این اختلال طیف گوناگونی از علت ها را به خود متوجه ساخته است. به همین دلیل تشخیص نیز در این کودکان امری بسیار دشوار شده است.

تاکنون هیچ علت مشخصی برای اتیسم کشف نشده است ولی در تعدادی از مطالعات مشخص شده است که عملکرد غیرعادی مغز باعث ایجاد حالات اتیسم می شود. اسکن های مغزی در بعضی موارد نشان داده شده است که مغز کودک مبتلا به اتیسم از نظر اندازه و ساختار با مغز کودک سالم متفاوت است.

به نقل از انجمن اتیسم آمریکا در حال حاضر تحقیقات فراوانی در رابطه با احتمال دخالت عوامل ژنتیکی و عوارض دارویی در بروز ختلال در حال انجام است.

علایم و نشانه های اختلال اتیسم

ر برخی حتی از بدو تولد این علایم بروز می یابد. چه بسا ممکن است بعضی از کودکان در ابتدا سالم و نرمال به نظر می رسند اما در سن ۱۸ تا ۳۶ ماهگی، این علایم به طور ناگهانی خود نمایی می کند.

شانه های شایع اختلال اتیسم را می توان به موارد زیر خلاصه کرد:

  • لبخند زدن نوزاد در سن ۶ ماهگی
  • تقلید کردن حالت صورت و صداهای اطراف در سن ۹ ماهگی
  • انجام حرکاتی مانند تکان دادن دست یا حرکات اشاره ای در سن ۱۴ ماهگی
  • حرف زدن به شکل تک کلمه ای در ۱۶ ماهگی و به کار بردن جملات ۲ کلمه ای یا بیشتر در سن ۲ سالگی
  • انجام دادن بازی های تقلیدی در سن ۱۸ ماهگی

تشخیص اختلال اتیسم

چنانچه کودک شما علایم و نشانه های اتیسم را داشته باشد، پزشک معالج با کمک چند دستورالعمل می تواند بیماری را تشخیص دهد. این دستورالعمل، علایم را به سه بخش اصلی تقسیم می کند:

ارتباطات کلامی و غیرکلامیبه عنوان نمونه، یک کودک دارای اتیسم امکان دارد که هرگز صحبت نکند. یا ممکن است در اغلب موارد یک عبارت خاص را بارها و بارها تکرار کند.
محدودیت در علاقه مندی به بازی ها و فعالیت ها به عنوان نمونه، کودکان کوچک تر به جای بازی کردن با همه ی وسایل بازی، تنها بر بخشی از آن تمرکز کنند. کودکان بزرگ تر و بزرگسالان دارای اختلال ممکن است تنها به موضوعات خاصی علاقه نشان دهند
تعاملات و روابط اجتماعیبه عنوان نمونه، ممکن است کودک قادر بر برقراری تماس چشمی نباشد. افراد دارای اختلال ممکن است برای تشخیص احساسات دیگران مانند درد و غم به زمان بیشتری نیاز داشته باشند و به سختی این احساس را در دیگران تشخیص دهند.

تست استاندارد ADI-R

تست-استاندارد-ADI-R

تست استاندارد ADI-R یکی از سه تست دارای استاندارد طلایی در تشخیص اتیسم می باشد و مرکز کنترل و پیشگیری بیماری ها این تست را به عنوان یکی از دقیق ترین تست های مورد توجه متخصصان در تشخیص اتیسم معرفی کرده است.

از آنجا که این اختلال طیف وسیعی از رفتارها را در برمی گیرد، متخصصان روانپزشک و پژوهشگران اتیسم به دنبال ضرورت تشخیص دقیق این اختلال در پی تحقیقات جدید خود از میان آزمونهای طراحی شده برای غربال و تشخیص اتیسم، آزمون های SCQ، ADI-R و ADUS را به عنوان سه آزمون استاندارد طلایی در تشخیص  انتخاب نموده اند.

توانبخشی یا درمان اختلال اتیسم

در حال حاضر درمان پزشکی قطعی برای اختلال وجود ندارد. با وجود این ادامه تحقیقات درک واضح تری از اختلال را فراهم کرده و منجر به مداخلات و رفتارهای بهتری شده است. جالب است بدانید که مداخله سریع و به هنگام یعنی در سن ۵-۳ سالگی می تواند به طور قابل ملاحظه ای کیفیت زندگی افراد طیف اتیسم را بهبود ببخشد.

بیشترین روشهای موثر تامید بر مداخله سریع، مناسب و فشرده می کنند که مداخلات عبارتند از :

  • کاردرمانی
  • گفتار درمانی
  • مداخلات زیست پزشکی (دارویی، تغذیه و پزشکی)
  • مداخلات روان شناسی ( بازی درمانی، PRT، ABA مداخلات شناختی، هنر درمانی و…)

سخن آخر

والدین گرامی در صورت مشاهده موارد ذکر شده این مقاله در کودک خود حتما با کارشناسان مرکز درمان و توانبخشی اتیسم اردیبهشت تماس حاصل نمایید .